Een verstilde schreeuw

2143007111
Olivier Rolin

Veracruz, Mexico. Een schrijver wacht in bar El Ideal op zijn geliefde Dariana, een Cubaanse zangeres. Ze komt niet opdagen. Er is een cycloon op komst.

‘Een striemende regen, die door de wind als een vuile dweil werd uitgewrongen, sloeg op Veracruz neer. De lange houten tapkast van El Ideal waar, behalve ikzelf die er geduld oefende, nog één enkel koppel zat, de vilthoed die op mijn hoofd prijkte, uit een soort verlaat dandyisme (en ook om een beginnende kaalheid te camoufleren), de grote ruit van de bar, die door de regen met sterren werd bezaaid, deden onvermijdelijk denken aan het beroemde Nighthawks van Hopper.’

Sfeer domineert in ‘Veracruz’, een broeierige novelle van Olivier Rolin. De wachtende schrijver in de bar ontvangt een brief met vier korte, verschrikkelijke verhalen die zich afspelen in een paleis. In die verhalen wachten drie mannen en een vrouw samen in een kamer gespannen en stilzwijgend de komst van een cycloon af. Achtereenvolgens vertellen zij elk hun impressie van eenzelfde moment. Hun verhalen lijken ontboezemingen van de ziel, net voordat een afschuwelijk drama zich voltrekt. In een langgerekte moment vol onderdrukt geweld en dreiging komen wederzijdse gevoelens van haat, minachting, wraaklust en begeerte aan de oppervlakte. Met de broeierigheid nemen ook onrust en beklemming toe. De spanning gaat crescendo tot ze bijna ondraaglijk wordt. Het is lijdzaam wachten – samen met de personages – op de verlossing die de cycloon en de aangekondigde dood van een van hen zullen bieden.

Wie zijn die vier mensen? Wie is de ontuchtige priester die zijn kap over de haag heeft gehangen en nu in dienst is van een koppel smokkelaars? Hoe komt het dat zijn werkgever, verwoed Havana’s rokend in zijn fauteuil, hem verafschuwt? Waarom is diens wulpse echtgenote zo gespannen? Wat is hun relatie tot de man die op de achtergrond zit te dobbelen? En wat heeft dit Hopperiaanse tafereel, waarin vier mensen schijnbaar passief in de verlammende hitte van een paleis een cycloon afwachten, te betekenen?

De verteller denkt aan de intense liefde die Dariana en hij tot voor kort beleefden: ‘Ik bewonderde de gratie van haar passen: ‘la soltura en el andar’, die haar tot een wezen maakte waarvan het element veeleer de lucht was, de ademtocht van de wind, en niet zozeer de aarde.(…) We dronken veel. We maalden niet om de toekomst.’ Hij speurt koortsachtig naar aanwijzingen in de verhalen. Heeft de brief iets met Dariana’s wegblijven te maken? Zit er misschien een cryptische code in verborgen? Hij zoekt naar overeenkomsten, telt de lettergrepen, verlaat zich op absurde berekeningen, tot hij de uitputting nabij is.

Maar wat als die verhalen – en zelfs alle literatuur – niet meer zijn dan eindeloos bedrog? ‘Waarom zou wat later komt niet de oorzaak kunnen zijn van wat voorafging?’ bedenkt de verteller. Olivier Rolin keert de dingen om in deze duistere novelle. In het laatste hoofdstuk suggereert hij, hoe versluierd ook, een ontknoping. Die is verrassend en ingenieus, maar niet meer dan suggestie. ‘Veracruz’ noopt tot herlezen als je het mysterie wilt doorgronden. In literatuur van dit niveau kan elke metafoor, iedere vluchtige gedachte een aanwijzing zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: